تنش آمریکا و آلمان بر سر «جنگ ایران»، مانور لفظی است یا شکاف واقعی؟ | مینروبها راهی تنگه هرمز میشوند
به گزارش اقتصادنیوز، شکاف دیپلماتیک میان دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، بر سر جنگ با ایران، به بحثی گستردهتر درباره روابط فراآتلانتیکی اروپا تبدیل شده است؛ آن هم در شرایطی که برلین در تلاش است به قدرت نظامی اصلی قاره اروپا بدل شود.
الجزیره در گزارشی نوشت: فریدریش مرتس صدراعظم آلمان هفته گذشته با گفتن اینکه واشنگتن بهدلیل ناتوانی در رسیدن به توافق با تهران تحقیر شده و ترامپ را متهم کرد که هیچ استراتژیای ندارد، جنجال آفرید.
این اظهارات بحثی داغ را به راه انداخت که پس از اعلام ترامپ مبنی بر انتقال ۵۰۰۰ نیروی آمریکایی از خاک آلمان، شدت بیشتری گرفته است. طبق گزارش رسانهها، این خروج شامل یک تیپ استرایکر مستقر در ویلسک، در ایالت بایرن، خواهد بود، انتقالی که نخستینبار در سال ۲۰۲۰ توسط ترامپ مطرح شده بود.
آمریکا کماکان به آلمان متکی است
این اعلام در حالی صورت میگیرد که آلمان روز دوشنبه یک مینروب و یک کشتی پشتیبانی را به دریای مدیترانه اعزام کرد، کشتیهایی که قرار است به تنگه هرمز بروند. برلین گفته این شناورها فقط پس از پایان درگیریها در عملیات پاکسازی مسیر کشتیرانی شرکت خواهند کرد، اما ایالات متحده در جریان کارزار خود علیه ایران بهشدت به پایگاهها و زیرساختهای نظامی در سراسر آلمان متکی بوده است.
اقتصادنیوز: بسیاری از رأیدهندگان ترامپ تصور میکردند که شعار «عظمت را به آمریکا برگردانیم» به معنای ورود به ماجراجوییهای جدید نیست، بلکه نوعی عقبنشینی هوشمندانه از نقش جهانی گسترده آمریکا است. حتی زمانی که او نسخهای بهروز از «دکترین مونرو» را مطرح کرد و وعده تمرکز بر نیمکره غربی را داد، در افکار عمومی این برداشت شد که آمریکا قرار است دامنه تعهدات خود را محدود کند.
مرتس، مشاور ارشد پیشین شرکت بلکراک که مدتها بهعنوان فردی همسو با منافع آمریکا شناخته میشد، گفت خروج نیروها برای او غافلگیرکننده نبوده است. وزارت دفاع آلمان نیز این اقدام را «قابل پیشبینی» توصیف کرد.
سیاستمداران جمهوریخواه، راجر ویکر و مایک راجرز، رؤسای کمیتههای نیروهای مسلح سنا و مجلس نمایندگان، نسبت به این خروج نگرانی عمیق ابراز کردند.
این اقدام تعداد نیروها را تقریباً به سطح پیش از تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بازمیگرداند، بنابراین ممکن است تأثیر عملیاتی محدودی داشته باشد. با این حال، تحلیلگران میگویند تصمیم جداگانه برای لغو استقرار سامانههای تسلیحاتی دوربرد در آلمان میتواند پیامدهای مهمتری داشته باشد.
روز دوشنبه، وزارت دفاع آلمان اعلام کرد که ایالات متحده هنوز بهطور قطعی برنامه استقرار یک گردان مجهز به موشکهای کروز تاماهاوک و موشکهای SM 6 در آلمان را لغو نکرده است.
سخنگوی دفتر صدراعظم در اینباره گفت مهم است که توسعه سامانههای خودمان در اروپا و آلمان را پیش ببریم.
آمریکا قصد داشت از سال ۲۰۲۶ بهطور دورهای توانمندیهای آتش دوربرد خود را در آلمان مستقر کند. بهدلیل برد بلند این موشکها، آنها میتوانند اهدافی را در عمق خاک روسیه هدف قرار دهند. با حدود ۳۶ هزار نیروی مستقر، آلمان یکی از بزرگترین محلهای استقرار نیروهای آمریکایی در خارج از این کشور است.
آلمان خط مقدم ناتو؟
در دوران جنگ سرد، آلمان خط مقدم ناتو در برابر گسترش اتحاد جماهیر شوروی بود. تا امروز نیز پایگاههای آن برای عملیات آمریکا در سراسر خاورمیانه حیاتی تلقی میشوند و عمدتاً در جنوب و جنوبغرب کشور متمرکز هستند.
مهمترین آنها پایگاه رامشتاین است، بزرگترین تأسیسات آمریکا در اروپا، که بهعنوان مرکز عملیات نظامی، بهویژه برای پهپادها، عمل میکند. از این پایگاه، انتقال دادهها و تصاویر از طریق ماهواره و فیبر نوری امکان میدهد خلبانان در آمریکا حملات را اجرا کنند. این پایگاه همچنین مرکز جهانی انتقال نیرو و تجهیزات نظامی است و در نزدیکی مرکز پزشکی منطقهای لندشتول قرار دارد، جایی که مجروحان آمریکایی در جریان جنگ ایران درمان شدند.
شهر اشتوتگارت میزبان مقر فرماندهی اروپا و فرماندهی آفریقا ارتش آمریکا، و همچنین فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا است.
طبق گزارشها، تأسیسات نزدیک اشتوتگارت همچنین برای ارسال ارتباطات رمزگذاریشده به ایران مورد استفاده قرار گرفتهاند که احتمالاً برای عوامل اطلاعاتی در محل بوده است. افزون بر این، حدود ۲۰ سلاح هستهای آمریکا در آلمان مستقر است، حضوری که برخی منتقدان خواستار حذف آن هستند، در حالی که دیگران آن را ستون بازدارندگی ناتو میدانند.
لیا رایزنر، سیاستمدار حزب چپ و عضو کمیته امور خارجی پارلمان، از منتقدان سرسخت نقش آلمان در این درگیری بوده است.
او به الجزیره گفت دولت آلمان ادعا میکند که طرف این جنگ نیست، اما همزمان یک مینروب به سمت تنگه هرمز اعزام کرده است. کشوری که زیرساخت نظامی و پشتیبانی لجستیکی فراهم میکند، نمیتواند بهطور معتبر خود را بیطرف بنامد. این بیطرفی نیست؛ این عدم صداقت است.
یورگن هارت، نماینده حزب دموکرات مسیحی و سخنگوی سیاست خارجی این حزب، به الجزیره گفت که ماموریت رزمی در تنگه هرمز برای آلمان منتفی است.
او افزود هرگونه مشارکت نظامی در تنگه هرمز نیازمند مجوز بینالمللی و توافق میان طرفهای درگیر است. در چنین شرایطی، ممکن است آلمان بتواند در حفاظت از کشتیرانی آزاد در این تنگه، که برای تجارت جهانی حیاتی است، مشارکت کند. اما در حال حاضر برای گمانهزنی درباره سناریوهای استقرار خیلی زود است. شرایط لازم هنوز فراهم نشده است.
او همچنین گفت که مشارکت فراآتلانتیکی در حال حاضر یک آزمون فشار را پشت سر میگذارد، اما تأکید کرد که ترامپ در نهایت همواره در کنار ناتو ایستاده است.
در حالی که کشورهای اروپایی دیگر تلاش کردهاند مشارکت خود در حملات آمریکا را محدود کنند، اسپانیا استفاده از پایگاههای هوایی خود را محدود کرده و سوئیس حریم هوایی خود را بسته است، آلمان چنین اقدامی انجام نداده است.
رایزنر گفت آلمان با یک انتخاب روشن روبهروست میتواند جنگ را بهعنوان نقض آشکار حقوق بینالملل محکوم کند، استفاده از خاک خود برای عملیات تهاجمی را محدود سازد و به اروپا در مطالبه آتشبس فوری بپیوندد؛ یا میتواند همچنان وانمود کند که این موضوع به او مربوط نیست، در حالی که زیرساختهای آلمان در کشتن انسانها نقش دارند.
شکاف واقعی یا مانور لفظی
به گفته دومینیک تولکسدورف، پژوهشگر روابط آمریکا و فراآتلانتیک در شورای روابط خارجی آلمان، این تصمیم چندان هم غافلگیرکننده نیست، با توجه به بازتنظیم سیاست امنیتی و دفاعی واشنگتن که در استراتژی دفاع ملی ژانویه ۲۰۲۶ اعلام شد، موضوعی که بر ناتو نیز تأثیر دارد.
او افزود: موضوع جدیتر، عدم استقرار موشکهای تاماهاوک در آلمان است، زیرا اروپا هنوز موشکهای کروز با برد مشابه تولید نمیکند.
این تحولات در زمانی رخ میدهد که کشورهای اروپایی بهسرعت در حال تقویت نظامی خود و حرکت بهسوی استقلال بیشتر دفاعی هستند.
برلین اعلام کرده قصد دارد تا سال ۲۰۳۹ قویترین ارتش متعارف قاره را ایجاد کند. هزینههای دفاعی از ۴۷ میلیارد یورو، حدود ۱.۳ درصد تولید ناخالص داخلی، در سال ۲۰۲۱ به ۱۰۸ میلیارد یورو امروز افزایش یافته است، رشدی حدود ۱۳۰ درصد. تهدیدهای ترامپ برای خروج از ناتو و مدیریت غیرقابل پیشبینی او در جنگ اوکراین این روند را تسریع کرده است.
الگوی تنش
درگیریهای لفظی میان اروپا و دولت ترامپ تازگی ندارد. در فوریه ۲۰۲۵، جی دی ونس، معاون رئیسجمهور، در کنفرانس امنیتی مونیخ جنجال به پا کرد، زمانی که اروپا را بهدلیل مسائل مربوط به آزادی بیان و مهاجرت مورد انتقاد شدید قرار داد.
در بزرگترین اقتصاد اروپا، صدراعظم مرتس با فشار فزایندهای روبهروست. افزایش هزینههای انرژی در پی بسته شدن تنگه هرمز فشار زیادی بر رأیدهندگان وارد کرده و محبوبیت او بهشدت کاهش یافته است.
صنعت آلمان پیشتر نیز از زمان تهاجم روسیه به اوکراین و قطع دسترسی به گاز ارزان دچار رکود طولانی شده بود، روندی که با خرابکاری در خطوط لوله نورد استریم در سال ۲۰۲۲ تشدید شد. همچنین صنعت خودروسازی آلمان، یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی این کشور، در گذار جهانی به خودروهای برقی عقب مانده است.
