چین در مسیر «اقتصاد نقره‌ای» | ردپای سالمندان در موج جدید کسب‌وکارها | وقتی بحران جمعیتی تبدیل به فرصت تجاری شد!

به گزارش اقتصادنیوز، چین در حال تجربه یک تغییر ساختاری عمیق در ترکیب جمعیتی خود است؛ تغییری که نه در آینده دور، بلکه همین حالا در ویترین نمایشگاه‌ها، استراتژی شرکت‌ها و جهت‌گیری سرمایه‌گذاری‌ها قابل مشاهده است.

در شرایطی که نرخ تولد به پایین‌ترین سطوح تاریخی سقوط کرده، شرکت‌ها دیگر آینده را در بازار کودک نمی‌بینند، بلکه آن را در جمعیتی جست‌وجو می‌کنند که به سرعت در حال پیر شدن است. این چرخش جمعیتی، زمینه‌ساز ظهور بازاری شده که امروز از آن با عنوان «اقتصاد نقره‌ای» یاد می‌شود؛ اقتصادی که هم‌زمان نشانه یک بحران جمعیتی و یک فرصت عظیم تجاری است.

شرکت‌ها برای توسعه محصولات و خدمات ویژه جمعیت سالمند به‌سرعت در حال رشد رقابت می‌کنند

به گزارش فایننشال‌تایمز، از درمان حرارتی رباتیک و ابزارهای کمکی برای راه‌رفتن اسکلت بیرونی گرفته تا شیرخشک و مبلمانی با لبه‌های ایمن و بدون تیزی، هزاران بازدیدکننده در یک نمایشگاه تجاری در شانگهای در هفته گذشته، نگاهی اجمالی به آینده‌ای انداختند که چین به‌سرعت به آن نزدیک می‌شود.

بیش از ۶۰۰ شرکت در «نمایشگاه بین‌المللی مراقبت از سالمندان، پزشکی توان‌بخشی و خدمات سلامت شانگهای» گرد هم آمدند تا محصولات و خدماتی را به نمایش بگذارند که برای جمعیت رو به رشد سالمندان این کشور طراحی شده‌اند؛ موضوعی که در زمانی که نرخ زاد و ولد به‌شدت سقوط کرده، به یکی از اولویت‌های پکن تبدیل شده است.

ژو یان، نماینده فروش در یکی از غرفه‌هایی که دستگاه‌های شست‌وشوی دهان برای بیماران سالمند ناتوان با برند «Kangaroo Care» را نمایش می‌داد، گفت: «بازار [سالمندان] بسیار داغ است.» او افزود که این طراحی در اصل برای کودکان بوده اما اکنون به بازار هدف جدید تغییر کاربری داده است.

سیاست‌گذاران در چین هرچه بیشتر بر «اقتصاد نقره‌ای» تأکید می‌کنند؛ مفهومی که در شرایطی که بازار مسکن در رکود است و مصرف‌کننده تحت فشار قرار دارد، چشم‌انداز رشد جدیدی را ارائه می‌دهد.

دولت چین اعلام کرده است که اقتصاد نقره‌ای می‌تواند تا سال ۲۰۳۵ ارزشی معادل ۳۰ تریلیون یوان (۴.۴ تریلیون دلار) داشته باشد؛ هم‌زمان با افزایش جمعیت سالمند و ورود شرکت‌های مختلف به این حوزه. پیش‌بینی می‌شود حدود ۴۰۰ میلیون نفر، یعنی بیش از ۳۰ درصد جمعیت کشور، تا اواسط دهه آینده بالای ۶۵ سال سن داشته باشند.

حتی شرکت دولتی تولید تجهیزات ریلی «CRRC» نیز وارد این حوزه شده و تخت‌های پرستاری هوشمندی تولید کرده که از فناوری‌های مرتبط با سیستم‌های توالت در قطارهای سریع‌السیر استفاده می‌کنند.

وانگ باوژن، مدیر یکی از بخش‌های سلامت این شرکت، گفت: «هر کسی که به غرفه ما می‌آید می‌پرسد CRRC چگونه وارد حوزه مراقبت از سالمندان شده است.» او افزود: «ما می‌خواهیم ماشین‌ها کارهای کثیف، سنگین و خسته‌کننده را انجام دهند.»

سالن‌های نمایشگاه مملو از نمونه‌های مشابهی از فناوری بود. یک شرکت، پوشک‌های هوشمند سالمندان را نمایش می‌داد که هنگام خیس شدن به یک اپلیکیشن اطلاع می‌دهند.

شرکت دیگری به نام «Xiamen Fuhuikang Electronic Technology» حسگرهایی را ارائه کرده بود که به کفش متصل می‌شوند و الگوی راه رفتن را اندازه‌گیری می‌کنند، همراه با نمایشگرهایی که مسیر هر قدم را ترسیم می‌کنند.

لیـن کی‌دا، بنیان‌گذار این شرکت، گفت این فناوری توان‌بخشی پیش‌تر برای ناحیه کمر استفاده می‌شد. او گفت: «پا می‌تواند داده‌های بیشتری جمع‌آوری کند» و افزود که ارزیابی‌های بعدی «می‌تواند ریسک زمین‌خوردن سالمند را بررسی کند».

در بخشی دیگر، شرکتی وابسته به «گروه رباتیک مؤسسه فناوری هاربین» یک غرفه تعاملی ارائه کرده بود که درمان ارتعاشی را نمایش می‌داد؛ فناوری‌ای که به گفته فروشنده، در فضا نیز توسط فضانوردان استفاده می‌شود. او گفت: «در محیط بی‌وزنی فضا، عضلات فضانوردان ممکن است دچار تحلیل شوند.»

این رویداد که بیش از دو دهه به‌صورت سالانه برگزار می‌شود، علاوه بر شرکت‌ها، گروه‌های زیادی از سالمندان را نیز جذب کرده بود که مشتاق آزمایش محصولات بودند، همراه با انجمن‌های مرتبط با سالمندان.

سون شوئه‌می، رئیس یک سازمان سالمندان در یکی از واحدهای محلی دولت شانگهای که حدود ۷۰ نفر را به نمایشگاه آورده بود، گفت: «نگرش مردم در حال تغییر است.» او افزود سالمندان اکنون ابتدا به نیازهای روحی و مادی خود توجه می‌کنند و این نیازها «بیش از گذشته مهم‌تر و برجسته‌تر شده‌اند».

یکی از فروشندگان در غرفه یک دانشگاه سالمندان در شانگهای گفت هزینه یک دوره ۳۰۰ یوان برای هر ترم است که شامل یک کلاس ۹۰ دقیقه‌ای در هفته می‌شود. او گفت: «فضا پرانرژی است — آن‌ها اصلاً نمی‌خواهند بروند.»

این رویداد همچنین نشان‌دهنده تغییر جهت از محصولات کودک‌محور در کشوری است که نرخ زاد و ولد آن از سال ۲۰۱۵ تاکنون بیش از نصف شده و سال گذشته به ۷.۹۲ میلیون نفر رسیده است؛ پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۴۹.

شرکت استرالیایی «A2» که شیرخشک مخصوص سالمندان تولید می‌کند، برای نخستین بار در این نمایشگاه شرکت کرده بود. مدیر بازاریابی این شرکت گفت: «ما در حوزه شیرخشک نوزادان یک برند بزرگ هستیم، اما با کاهش شدید تولد نوزادان، وارد بخش سالمندان شدیم.»

در غرفه دیگری، فناوری‌های آموزشی متنوعی برای سالمندان ارائه شده بود؛ از جمله چراغ‌هایی که مسیر نوشتن حروف چینی را برای تمرین خوشنویسی دنبال می‌کنند و پیانوهایی که حرکت انگشتان را برای نواختن صحیح هدایت می‌کنند. فروشنده‌ای به نام لیو کونگ گفت: «بخش دیگری از کسب‌وکار ما محصولات آموزشی برای کودکان است.»

این رویداد گاهی حال‌وهوایی شبیه پارک‌های متعدد شانگهای داشت؛ جایی که هر روز شمار زیادی از سالمندان گرد هم می‌آیند. هو رونگ، متولد ۱۹۵۹، با انرژی در حال بازی تنیس روی میز بود و گفت تجهیزات ورزشی نمایشگاه توجهش را جلب کرده است: «من فقط می‌خواهم به ورزش ادامه بدهم.» او افزود روزی دو بار به پارک می‌رود.

برخی شرکت‌ها مانند غول لوازم خانگی «هایئر» محصولاتی را نمایش می‌دادند که سال‌ها در بازار وجود داشته اما اکنون در موج اقتصاد نقره‌ای کاربرد تازه‌ای پیدا کرده‌اند؛ مانند دستگاه‌های مکش دوقلو که برای شست‌وشوی بیماران بستری قابل استفاده‌اند.

وانگ از شرکت دولتی «CRRC» که برای دومین بار در این نمایشگاه حضور داشت گفت امسال افراد بیشتری از نقش این شرکت در این حوزه آگاه شده‌اند. او افزود: «بسیاری از نهادها درباره کاربردهای آینده با ما در حال گفت‌وگو هستند و حتی درباره اینکه چگونه کل صنعت مراقبت می‌تواند متحول و ارتقا پیدا کند صحبت می‌کنند.»